මස් මාළු අනුභවය නිවැරදිව විස්තර කෙරෙන ආමගන්ධ සුත්රය සිංහල පරිවර්තනය
ආමගන්ධය යනු පිලී ගඳයි. සතාගෙන් කයෙන් ප්රාණය නිරුද්ධ වූ විට එනම් ඉවත් වූ විට ඉතිරිවන්නේ ශරීරයයි. එහි ඇත්තේ ආපෝ තේජෝ වායෝ පඨවි මූලධාතු හතරයි. අන් කවරවූද සත්ව නොවූ ආහාරයකද ඇත්තේ එම මූලධාතු හතරමයි. වෙනස ඇත්තේ සත්ව මාංස වල ඇති පිලී ගඳයි. ව්යවහාරයේ මෙය පිලිහඩු වශයෙන් ගැනේ. මත්ස්ය මාංස අනුභව නොකරන ආමගන්ධ නම් බමුන්කේ පිරිස පිරිවාරගෙන අප මහා භාග්යවතුන් වහන්සේ මුණ ගැසී මස්මාංස වලදනවාදයි ප්රශ්න කල විට
කස්සප බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් තිස්ස නම් බමුණාට කරන ලද දේශනය නැවතත් ගෞතම බුදුන් වහන්සේ විසින් ආමගන්ධ බමුණාට දේශනා කරන ලදී.
සුත්තනිපාතයේ ආමගන්ධ සුත්රයේ පෙර බුදුවරු පවා ත්රිකෝටි පාරිශුද්ධ මාංශය වැළඳු බව එයින් සනාත වෙයි. එය මාංශ ආහාරය සම්බන්ධයෙන් බුදුවරු එකම ආකල්පයක් දරන බවට සාධකයෙකි. එහි සඳහන් ආකාරයට එම කතා පුවත කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයට සම්බන්ධ වෙයි. බ්රාහ්මණ වංශික තිස්ස නම් තාපසයෙක් පිරිවර තාපසයන් සහිතව මාංශ ආහාර වලටත්, මාංශ ආහාර අනුභව කරන අයටත් අපහාස කරමින්, බැනවදිමින් සිටියේය. තිස්ස තාපසයා ප්රකාශ කෙළේ, මෙනේරි, අමු ඇට, තල කොළ, දලු, අල, මුල් පලතුරු ආදී දැහැමින් ලබන දේ වළඳන දැහැමින් සැනසෙන අය කාමය නොපතන, බොරු නොකියන අය බවයි.
දිනක් කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේ ලිහිණි මස් සහිත ඇල් හාලේ බතක් දානය වශයෙන් ලැබ එය වළඳනු දුටු තිස්ස තාපසයා කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විචාළේය. “ඔබ වහන්සේ කලින් පැවසුවේ, පිළී ගඳ තමාට කැප නැති බවය. එහෙත් දැන් ඔබ වහන්සේ මනාව පිසින ලද ලිහිණි මස් සමග ඇල් හාලේ බත් වළඳති”. කාශ්යප සමිඳුනි, ඔබ වහන්සේ පිළී ගඳ වශයෙන් සඳහන් කළේ කුමක්ද? තාපසයා විසින් අසන ලද ප්රශ්නයට පිළිතුරු වශයෙන් කාශ්යප බුදුන් වහන්සේ ප්රාණ ඝාතය, වධදීම, අත්පය සිඳීම, සතුන් සිර කොට තැබීම, සොරකම, බොරුකීම, වංචා කිරීම, ක්රෝධයෙන් කල් ගෙවීම, අනුන්ගේ භාර්යාවන් ඇසුරු කිරීම, මෙලොව පරලොව නොපිළිගැනීම, පින් පව් නොපිළිපැදීම ඇතුළු තවත් අකුසල රාශියක් කිරීම ආමගන්ධය වන බවත්, මාංශ ආහාරය ආමගන්ධය නොවන බවත් (ඒසාමගන්ධෝ නහි මාංශ භෝජනං) දේශනා කළහ.
241. තිස්ස බ්රාහ්මණයා :
සාමාකචිංගුළකචිනකානි ච
පත්තප්ඵලං මුලප්ඵලං ගවිප්ඵලං
ධම්මේන ලද්ධං සතමස්නමානා
න කාමකාම අලිකං භණන්ති
මෙනේරි, අමු ඇට, තල ගුලි, කොළ, දළු, අල, මුල්, පළතුරු ආදී දැහැමින් ලැබෙන දේ වළඳන, දැහැමින් සැනසෙන උදවිය, කාමය නොපතන බැවින් බොරු නොකියති.
242. යදස්නමනෝ සුකතං සුනිට්ඨිතං
පරේහි දින්නං පයතං පණීතං
සාලීනමන්නං පරිභුඤ්ජමානෝ
සෝ භුඤ්ජතී කස්සප, ආමගන්ධං
එහෙත් රසවත්ව පිසින ලද, ඇල් හාලේ බතින් යුතු දනක් කෙනෙක් පූජා කළ විට, කාශ්යප බුදු සමිඳුනි, ඔහු වළඳන්නේ පිළීගඳ නොවේද?
243. න ආමගන්ථෝ මම කප්පතී’ති
ඉච්චේව ත්වං භාසසි බ්රහ්මබන්ධු
සාලීනමන්නං පරිභුඤ්ජමානෝ
සකන්තමංසේහි සුසංඛතේහි
පුච්ඡුාමි තං කස්සප ඒතමත්ථං
කථංපකාරෝ තව ආමගන්ධෝ
ඔබවහන්සේ කලින් පැවසුවේ ”පිළීගඳ තමාට කැප නැති බව”ය. එහෙත් බ්රහ්මබන්ධූනි, දැන් වනාහී ඔබවහන්සේ මනාව පිසින ලද ලිහිණි මස් සමඟ ඇල් හාලේ බත් වළඳති. කාශ්යප සමිඳුනි, ”පිළීගඳ” වශයෙන් ඔබ වහන්සේ අදහස් කළේ කුමක්ද?
244. කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේ :
පාණාතිපාතෝ වධඡේදබන්ධනං
ථෙයියං මුසාවාදෝ නිකතී වඤ්චනානි
අජ්ඣේනකුජ්ඣං පරදාරසේවනා
ඒසාමගන්ධෝ නහි මංස භෝජනං
ප්රාණීන් ඝාතනය කිරීම, වධ දීම, අතපය සිඳලීම, සිරකොට තැබීම, සොරකම, බොරුවෙන් රැවටීම, වංචා කිරීම, කපටිකම, අනුන්ගේ භාර්යාවන් ඇසුරු කිරීම යන මේවායි පිළීගඳ, මාංශ භෝජනය නොවේ.